Marktwerking en Europese aanbestedingsregels in het maatschappelijk vervoer blijken wederom geen succes!

Het faillissement van Personenvervoer Kort Drachten B.V. heeft grote gevolgen voor medewerkers en inwoners die afhankelijk zijn van het Wmo- en leerlingenvervoer. Tegelijkertijd roept het vragen op over de gevolgen van marktwerking en Europese aanbestedingen in het maatschappelijk vervoer. Voor de SP is dit aanleiding om kritisch te kijken naar de keuzes die zijn gemaakt en naar de toekomst van het vervoer in Smallingerland.

Het faillissement van Personenvervoer Kort is een groot menselijke tragedie voor de medewerkers.  Als ze bij de volgende aanbieder mogen werken is het maar afwachten tegen hoe vast hun contract is, tegen welk tarief en wat de voorwaarden zullen zijn. De nieuwe vervoerder zal nog scherper werken om geen verlies te lijden en dat gaat bijna altijd ten koste van werknemers.

Ook voor de inwoners die afhankelijk zijn van het Wmo- en leerlingenvervoer en die zich zorgen maken over de continuïteit van hun vervoer is het heel vervelend. Hoe komen zij in de toekomst bij hun werk, familie en andere bestemmingen? Voor de komende tijd tot begin augustus is dat gelukkig geregeld door de curator en UWV.

Vele taxi bedrijven zijn afgelopen jaren gestruikeld over het gemeentelijk vervoer en zijn de taken weer door een steeds grotere speler overgenomen. Nu was Taxi Kort aan de beurt die struikelt over lage tarieven en stijgende kosten. De volgende nog grotere speler op de taximarkt lijkt al klaar te staan om in te springen en is al zeer actief opzoek naar nieuw personeel.

Voor de SP is het heel duidelijk dat de Europese aanbestedingsregels voor het aanbesteden van maatschappelijk vervoer voor niemand goed hebben gewerkt. Het gevolg is dat er nog maar een enkele grote spelers in de taxiwereld over blijven. Zij krijgen steeds machtigere posities ten opzichte van Gemeenten en inwoners hebben steeds minder keus.

De SP vindt  het in dit verhaal heel opmerkelijk dat de Gemeente op 18 juni, 3 dagen voor de aanvraag van het faillissement,  een Tussentijdse toetredingsmoment – Open House Toetredingsprocedure Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV) in het kader van de Wmo, gemeente Smallingerland al had opengesteld en gepubliceerd op tendernet. De inschrijving daarop verliep op 3 juli.

De SP in Smallingerland concludeert hieruit dat de gemeente toen al er van uit ging dat er van een doorstart geen sprake zal zijn. Waarom daar dan niet duidelijk over gecommuniceerd is begrijpen we niet.

Daarnaast staat er tevens in de tender dat de Gemeente bezig gaat met het terug dringen van korte ritten tot 1,5 km en daar de WMO verordening op wil gaan aanpassen. De College partijen

Dit is een heel slecht signaal naar de inwoners van Smallingerland. Veel maatschappelijke voorzieningen zijn in het centrum van Drachten en er wonen heel veel mensen in een straal van 1,5 km rond het centrum die gebruik maken van WMO vervoer. De SP zal er alles aan doen om dat niet te laten gebeuren. De regels die er nu zijn met opstap tarief en kilometer vergoeding moet niet verder verslechteren voor onze inwoners.

Voor de SP is het duidelijk dat bij de WMO snel weer gekeken gaat worden naar inkomen en vermogen van mensen zodat er niet onnodig overheidsgeld gebruikt wordt door mensen die zelf wel een groter deel of het zelfs volledig wel zelf kunnen betalen. De SP was destijds dan ook tegen de invoer van het huidige systeem. Een maatregel waarvoor we gewaarschuwd hadden dat die tot een flinke stijging van gebruik huishoudelijke zorg en WMO voorzieningen heeft geleid waar in onze gemeente vervolgens weer bezuinigingen zoals de herindicatie van de huishoudelijke zorg en er mensen die het wel echt nodig zijn hard geraakt werden.

Nieuwe wetgeving daarover is in de maak en vanaf 2028 zal dat weer terugkomen maar ook dit kabinet komt net als de drie vorige kabinetten telkens met nieuwe regels uit De Haag die slecht uitpakken voor de mensen. De Gemeenten moeten volgens de SP daarom vaker gezamenlijk opstaan en een harder tegengeluid laten horen tegen fout beleid uit Den Haag. De lokale afdelingen van regeringspartijen CDA en D66 zullen dat vast niet doen maar van Smallingerlands Belang en PRO hopen we die geluiden wel te horen als ze zoals ze beloofden dat de inwoners voorop staan!

Verdiepend onderzoek.

Personenvervoer Kort Drachten BV  is pas begin 2025 opgericht nadat Kort uit Oosterwolde een groot gedeelte van het vervoerbedrijf taxi Kijlstra heeft overgenomen en dat had ondergebracht in deze BV.

Taxi Kijlstra ,een begrip in onze regio, verzorgde al ruim 90 jaar, sinds 1933 taxi vervoer en sinds 1936 tot heden het ambulancevervoer. Het heeft in die tijd een flinke groei doorgemaakt en door de tijd verschillende overnames gedaan.

De SP vindt het daarom best wel respectloos naar de Familie Kijlstra en het personeel die het bedrijf hebben opgebouwd dat je binnen anderhalf jaar nadat je het personenvervoer hebt overgenomen dat om zeep weet te helpen.

In de raadsbrief van 8 juni, 13 dagen voor het faillissement, staat dat er al vanaf het najaar 2025 al gesprekken waren of de niet toereikende tarieven. De gemeente heeft daar een onderzoek en vervolgens nog een verdiepend onderzoek naar laten doen door een extern organisatie.

Het starttarief werd vervolgens aangepast naar het oorspronkelijke starttarief zoals opgenomen in het eerdere kostprijsonderzoek. Er is vervolgens door de Gemeente een voorlopig voorschot van € 200.000 verstrekt om daar de hogere starttarieven alvast mee te compenseren en aan het einde van 2026 zal een definitieve verrekening plaatsvinden.

Maar waarom heeft de bestuurder van dit bedrijf dan alsnog het failliet aangevraagd?

Daarover zijn nog veel vragen. Vragen die mogelijk nooit beantwoord zullen worden.

Enig onderzoek wijst uit dat Kort door de jaren heen een hele grote speler op gebied van personenvervoer  in onze regio is geworden. Vele andere lokale en regionale taxi bedrijven zijn afgelopen twee decennia failliet gegaan, gestopt of overgenomen.

Mogelijk dat Kort er echt slecht voor staat en nu het slachtoffer is van de marktwerking en almaar grootschaliger opererende marktpartijen.

Veel mensen die afhankelijk zijn van WMO vervoer hebben ook een laag inkomen. Mogelijk dat kostenstijgingen voor huur, levensonderhoud en zorg dat het startarief en de eigenbijdrage per kilometer voor hun al een reden is om minder gebruik te maken. Leuke uitjes, waarvoor WMO vervoer juist bedoeld is, minder doen en hun toegekende kilometers niet opmaken maar vooral de meer noodzakelijke ritjes nog deden naar lokale maatschappelijke voorzieningen in Drachten waardoor het aantal korte ritjes percentagegewijs stijgt.

Op alle vlakken is zichtbaar dat alleen hele grote spelers over blijven en dat die binnenkort de prijs en voorwaarden gaan bepalen en niet de gemeente. Het zal over de ruggen van het personeel gaan doordat vaak met flexcontracten gewerkt gaat worden, omdat contracten met Gemeenten maar tijdelijk zijn. Dit probleem komt in gesprekken met chauffeurs dan ook geregeld aan de orde.

Eigen gemeentelijk maatschappelijk vervoersbedrijf

Ooit regelden Bertilla , Maartenswoude,  etc decennia zelf hun vervoer maar zijn nu hun clienten ook volledig afhankelijk van de markt en betalen die de rekening daarvan.

Een Gemeentelijk of via een gemeenschappelijke regeling met meerdere Gemeenten een eigen vervoersbedrijf zou een goed alternatief kunnen zijn. Via het sociaal ontwikkelbedrijf bijvoorbeeld. Een mooi bedrijf waar we meer zeggenschap over hebben, mensen goede langdurige  arbeidsovereenkomsten hebben.  Een bedrijf waar geen winst gemaakt hoeft te worden maar kwaliteit, vastigheid en continuïteit voor gebruikers en personeel voorop staat.

Als het College echt zo meegaand is met het personeel een onze inwoners zouden ze zich openlijk tegen marktwerking en Europese aanbestedingsregels moeten uitspreken en zouden ze dit voorstel voor een eigen Gemeentelijk maatschappelijk vervoersbedrijf moeten omarmen en mee aan de slag willen gaan!